Kumarhaneler. Neler neler. Gitmiş olmak yahut olmamak arasında epey bir fark var. Oradaki greed‘i, insan psikolojisinin nasıl ve nerelere gidebileceğini gözlemleme imkanı yakalamış olmak yahut olmamak.
Tabi baştan şunu söylemekte fayda var, kumardan ihya olmuş tek bir kişi var mıdır koca insanlık tarihinde bunu incelemenizi tavsiye ederim. Bağımlılık potansiyeli ile harlanmış kazanma hırsı, kişiyi, hayatını ve hatta ailesini/çevresini bile yer bitirir.
Şimdi, asıl bahsetmek istediğim meseleye geleyim.
Kaybına matematiksel olarak değil de, duygusal olarak bakıp, kendini kandıran sözüm ona kumarbazlara.
Çevrenizden yahut illaki bir yerlerden kulağınıza tanıdık gelir şu bahaneler: “Makineler ayarlı abi“, “Rulette mıknatıs var abi“
Tevekkül yoksunu kumarbaz olmaz, olsa bile ona kumarbaz denmez, ona dense dense kumar oynayan şahıs denir. Kayıplarına türlü türlü bahaneler. Zira aksini kanıtlayamayacak ve iddiasına daha da sıkı sarılacak ve nihayetinde kendini “mıknatıs var” sanrısına inandıracak. Neyse.
Ortada çok basit bir soru var: Günümüzdeki teknolojik imkanlardan önce bile, 18. yüzyılda bile kasanın kazandığı bir oyundu rulet, o dönem nasıl hep kasa kazanıyordu peki? Cevabı belli, değil mi? Matematik.
Dijitaller için bir şey diyemem, onların genel olarak bir yüzdelik geliri dağıtma yükümlülükleri oluyor bildiğim kadarıyla.
Nihayetinde şunu söylemek istiyorum, rulette kasanın kazanması için öyle mıknatıslar, düzenekler, uzaktan kumandalar vs. bu tarz zahmetlere pek gerek kalmıyor, zira matematiksel olarak zaten kasanın kazandığı ve daima kazanacağı bir oyun.
Peki, kurpiyerler…? Bu konuda da zaten efsaneler mevcut.
Pattern Seeking
Buna da kısaca değinelim. Don Norman, Things That Makes Us Smart kitabında şunu diyor:
Humans are pattern-recognition animals, matching things that appear similar to past events.
Bu tespit de kumar konusu için gayet geçerli. Zira yukarıda eleştirdiğim kumar oynayan şahıs‘ların şu sözleri çokça duyulur: “7 kere kırmızı geldi, şimdi kesin siyah gelecek“, “her tuşa hızlı saydırarak basınca, makine para veriyor“
Konuyu pek uzatmayacağım.
Don Norman tespitte jackpot‘u vurmuş gibi duruyor.
J'écris 
Yorumlar