Neden translate uygulamalarıyla yabancı dil ilerletilemez?

Çok basit bir örnek vereyim. Şu iki İngilizce kelimeyi ele alalım: wind ve gust.

Translate, İngilizce – Türkçe çeviride iki kelime için de “rüzgâr bu ikisi de işte ne kurcalıyorsun” diyor. İngilizce bu iki kelimenin tanımlarına bakalım:

  1. wind: the natural movement of air
  2. gust: an intense, brief current of air

Şimdi bu ikisi de rüzgâr mı? “İkisi de rüzgar işte” denilerek geçiştirilemeyecek kadar farklılar. Gerçi bildiğim kadarıyla bizde gust‘ın tam karşılığı yok, “ani ve sert rüzgâr” diye direkt çevirebiliriz, arada böyle çat çut vurup duran sonra tekrar vuran sonra duran sonra canı isterse tekrar vuran türden. Belki de gemici jargonun da bir karşılığı vardır, bilemiyorum.

Tabi örnek, İngilizce – Türkçe içindi, mesela bu örnek için Fransızca çeviri gayet makul.

  1. wind: le vent
  2. gust: la rafale

le vent‘in Fransızca tanımına bakalım:

Phénomène atmosphérique consistant en un déplacement de l’air, généralement parallèle au sol.

la rafale‘ın Fransızca tanımına bakalım:

Coup de vent, violent et bref.

Comme nous le voyons, İngilizce – Fransızca için doğru ama İngilizce – Türkçe için aradaki nüansı kaçıran cevaplar alıyoruz uygulamadan. Gündelik meseleler, how are you mow are you seviyesi kâfi ama iş finesse isteyen çevirilere gelince kabul edilebilir cevaplar almak şu anki İngilizce – Türkçe çevirisi için henüz çevirmenleri işlerinden edecek boyutlarda değil. Gün gelir olur. Bu AI chatbot’larının çeviri seviyeleri için de geçerli bu arada.

Şimdi, “Eyyy, translate app, bu ikisi nasıl aynı rüzgâr olur?” diye sormazlar mı adama? Sorarlar. “Kurcalama kardeşim, rüzgâr işte” diyen adama bir şey anlatılabilir mi? Anlatılamaz. Gerçek ve hakikat, hakikaten aynı kelimeler mi?

Yorumlar